Na de zomermaanden met meer tijd voor het gezin, de tuin en (in mijn geval) lekkere lange duurlopen, is 'de R weer in de maand'. Dat is een (oude) uitspraak waarmee bedoeld wordt dat de dagen korter worden, het weer slechter en dat de mens daarom beter op zijn voeding (vitaminen) moet letten. Voor een betere weerstand en gezondheid. Heel vroeger (een woord dat ik probeer zo min mogelijk te gebruiken) kregen wij thuis dan van die gele vitamine-C pilletjes. Ja ja, ik begin ouder te worden.

Ik vind het hoog tijd worden dat wij elkaar er vaker aan gaan herinneren dat het tijdperk van ´de R´ is aangebroken. Niet voor een paar maanden, maar voor altijd! Want onze aarde heeft het zwaar te verduren en daar krijgen wij mensen ook last van. Met gebruiken van ´de R´ worden wij en de aarde weerbaarder en gezonder. Net zoals bij de gele vitaminepilletje.

Die ´R´ gaat over Rethink, Re-use en Recycle. En nog veel meer verschillende niveaus van circulariteit, uit het mooie en bruikbare 10 R-en model van Jacqueline Cramer (Universiteit Utrecht en Utrecht Sustainability Institute). Afgelopen maanden is de community circulaire installaties bij de TVVL druk geweest om een bruikbaar model te ontwikkelen waarmee de circulariteit in gebouwinstallaties verhoogd kan worden. Zie hieronder het resultaat:

Wij hebben die 10 R-en teruggebracht naar 4, een aantal belangrijke aspecten van gebouwinstallaties (losmaakbaarheid, indeelbaarheid, materiaalgebruik) hieraan gekoppeld en een systematische afweging in elke fase van de levenscyclus geïntroduceerd. Hiermee is circulariteitsschijf van de gebouwinstallaties geboren! Leuk om te bekijken op TVVL Techniekdag 2019.

Naast de verschillende R-en waarvoor wij aandacht moeten hebben in onze ontwerpen, de gebouw(installaties) en het gebruik daarvan, is er nog een R die aandacht verdient. Met alle verhitte discussies over meer en minder belangrijke onderwerpen in onze samenleving, ben ik tot de conclusie gekomen welke R de belangrijkste is. Dat is de ‘R’ van Responsibility. Met verantwoordelijkheidsgevoel en respect voor elkaar (dat begint met echt naar elkaar luisteren) en voor het milieu kunnen wij duurzame relaties aangaan. En maken wij de aarde en onze relaties weer wat weerbaarder.

Theo de Boer